حضانت فرزند دختر با کیست؟
در پاسخ به این سؤال که حضانت فرزند دختر با کیست باید گفت حضانت در اصل بر عهده والدین او است. پدر و مادر هر دو در نگهداری مراقبت و تامین نیاز های فرزند مسئولیت دارند. با این حال شرایط زندگی والدین می تواند وضعیت حضانت فرزند را تغییر دهد. برای مثال اگر پدر و مادر از یکدیگر جدا شوند قانون برای تعیین شخص دارای اولویت حضانت مقررات مشخصی در نظر گرفته است. اگر والدین با یکدیگر زندگی نکنند سن فرزند یکی از مهم ترین عوامل در تعیین حضانت خواهد بود.
بر اساس ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی برای حضانت و نگهداری طفلی که والدین او جدا از یکدیگر زندگی می کنند مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن حضانت با پدر است. بنابراین در صورت جدایی والدین مادر تا رسیدن فرزند دختر به هفت سالگی اولویت قانونی برای حضانت او دارد. این اولویت به معنای آن نیست که پدر در این مدت هیچ نقشی در زندگی فرزند نخواهد داشت. حضانت با سایر حقوق و تکالیف قانونی والدین تفاوت دارد. از این رو جدایی والدین باعث از بین رفتن مسئولیت های قانونی پدر نمی شود.
همچنین ارتباط کودک با هر دو والد می تواند طبق مقررات قانونی ادامه پیدا کند. هدف اصلی این مقررات حمایت از کودک و تامین شرایط مناسب برای رشد او است. مبنای تعیین این اولویت توجه قانون گذار به نیاز های عاطفی و مراقبتی کودک در سال های ابتدایی زندگی است. در این دوره مادر معمولا نقش پررنگی در مراقبت روزمره از فرزند دارد. به همین دلیل قانون برای مادر تا رسیدن کودک به هفت سالگی اولویت قائل شده است.
این قاعده تنها به دختران اختصاص ندارد و درباره پسران نیز اجرا می‌شود. بنابراین، حضانت فرزند پسر نیز در صورت جدایی والدین تا هفت سالگی با اولویت مادر خواهد بود. پس از رسیدن فرزند به هفت سالگی اولویت حضانت طبق ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی به پدر منتقل می شود. با این حال این حکم را نباید به معنای تغییر قطعی همه شرایط زندگی کودک دانست. در صورت بروز اختلاف میان والدین شرایط فرزند و وضعیت هر یک از آنها اهمیت پیدا می کند.
همچنین اگر یکی از والدین صلاحیت لازم برای نگهداری از کودک را نداشته باشد، ممکن است تصمیم قانونی متفاوتی اتخاذ شود. در صورتی که والدین درباره حضانت اختلاف داشته باشند بررسی دقیق شرایط پرونده اهمیت زیادی دارد. نوع اختلاف نیز می تواند مشخص کند که برای پیگیری موضوع مراجعه به چه متخصصی مناسب تر است. برای مثال اگر موضوع علاوه بر اختلاف خانوادگی جنبه کیفری نیز داشته باشد، مشورت با وکیل کیفری شیراز می تواند برای بررسی ابعاد حقوقی و مسیر مناسب پیگیری پرونده مفید باشد.
2-حضانت دختر تا چندسالگی با مادر است؟
حضانت فرزند دختر تنها به جنسیت او وابسته نیست. سن کودک و مصلحت او نیز در تعیین فرد دارای حضانت نقش مهمی دارد. بر اساس مقررات قانونی در شرایط عادی و زمانی که مانعی برای حضانت وجود نداشته باشد مادر تا پایان هفت سالگی کودک اولویت نگهداری از او را دارد. بنابراین اگر فرزند دختر از بدو تولد تا هفت سالگی نزد مادر باشد اصل بر ادامه این وضعیت است. قانون گذار با توجه به نیاز های جسمی و عاطفی کودک در سال های ابتدایی زندگی برای مادر اولویت حضانت در این دوره را در نظر گرفته است.
کودک در این سن معمولا وابستگی بیشتری به مادر دارد و بخش قابل توجهی از نیاز های مراقبتی او توسط مادر تامین می شود. به همین دلیل حضانت دختر از زمان تولد تا پایان هفت سالگی در صورت وجود شرایط قانونی با مادر خواهد بود. البته این اولویت به معنای مطلق و بدون استثنا بودن حضانت مادر نیست. در صورتی که مادر شرایط لازم برای نگهداری از فرزند را از دست بدهد امکان تغییر وضعیت حضانت وجود خواهد داشت. برای مثال اگر رفتار یا شرایط زندگی مادر به گونه ای باشد که سلامت جسمی یا روانی کودک را تهدید کند موضوع می تواند در دادگاه بررسی شود.
در چنین شرایطی تشخیص نهایی بر اساس وضعیت کودک و شرایط والدین انجام می شود. ازدواج مجدد مادر نیز از موضوعاتی است که ممکن است در پرونده حضانت مورد توجه قرار گیرد. با این حال صرف وجود چنین شرایطی نباید به معنای تغییر خودکار حضانت در نظر گرفته شود. دادگاه در هر پرونده شرایط موجود را بررسی می کند و تصمیم خود را با توجه به مقررات قانونی و مصلحت کودک اتخاذ خواهد کرد. بنابراین برای بررسی دقیق وضعیت هر خانواده مشورت با بهترین وکیل در شیراز می تواند به شناخت حقوق والدین و مسیر قانونی پرونده کمک کند. نکته مهم دیگر توجه دادگاه به مصلحت کودک است.
ماده ۴۵ قانون حمایت از خانواده رعایت غبطه و مصلحت کودکان و نوجوانان را در تصمیمات دادگاه ها و مقامات اجرایی الزامی دانسته است. به همین دلیل، موضوع حضانت را نمی توان تنها بر اساس سن کودک یا حق یکی از والدین بررسی کرد.
3- قانون جدید حضانت فرزند دختر
حضانت فرزند دختر از نظر قانونی بر عهده والدین قرار دارد و نمی توان آن را صرفا به یکی از والدین اختصاص داد. با این حال در زمان جدایی پدر و مادر موضوع حضانت اهمیت بیشتری پیدا می کند. زمانی که زوجین برای طلاق اقدام می کنند تعیین وضعیت نگهداری فرزندان نیز معمولا یکی از مسائل مهم پرونده خواهد بود. بر اساس ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی مادر تا پایان هفت سالگی برای حضانت فرزند اولویت دارد. این اولویت درباره فرزند دختر نیز اعمال می شود. پس از پایان هفت‌سالگی در صورت وجود شرایط عادی اولویت حضانت به پدر منتقل می شود. با این حال این موضوع به معنای آن نیست که بعد از هفت سالگی حضانت کودک بدون توجه به شرایط او و به صورت خودکار برای همیشه در اختیار پدر قرار می گیرد.
در صورتی که میان والدین درباره حضانت اختلاف ایجاد شود دادگاه شرایط موجود را بررسی خواهد کرد. مهم ترین موضوع در چنین پرونده ای، حفظ مصلحت و منافع کودک است. بنابراین قاضی می تواند با توجه به وضعیت روحی و جسمی فرزند شرایط زندگی هر یک از والدین و سایر عوامل موثر درباره حضانت تصمیم گیری کند. به همین دلیل در پرونده های خانوادگی پیچیده دریافت مشاوره تخصصی از وکیل طلاق شیراز می تواند به والدین در شناخت حقوق و تکالیف قانونی کمک کند.
در واقع آنچه گاهی با عنوان قانون جدید حضانت فرزند دختر مطرح می شود بیشتر به مقررات فعلی حضانت و نحوه اجرای آن مربوط است. طبق قاعده کلی مادر تا هفت سالگی اولویت حضانت دارد و پس از آن اولویت با پدر خواهد بود. با این وجود مصلحت طفل همچنان معیار مهمی در تصمیم گیری قضایی محسوب می شود. حضانت نیز تنها یک حق برای والدین نیست. قانون آن را هم زمان به عنوان یک تکلیف در نظر گرفته است.
بنابراین پدر یا مادر نمی تواند بدون دلیل قانونی از مسئولیت خود نسبت به نگهداری و مراقبت از فرزند خودداری کند. همچنین هیچ کدام از والدین نمی توانند صرفا با توافق شخصی حقوق قانونی فرزند را نادیده بگیرند. از سوی دیگر یکی از والدین نمی تواند بدون وجود دلیل قانونی دیگری را از ایفای نقش خود در حضانت محروم کند. اگر شرایطی ایجاد شود که ادامه حضانت یکی از والدین برخلاف مصلحت کودک باشد موضوع باید از مسیر قانونی پیگیری شود. در چنین مواردی دادگاه پس از بررسی شرایط تصمیم مناسب را اتخاذ خواهد کرد.